SERTRALINE VÀ PHƯƠNG PHÁP HÀNH VI TRỊ LIỆU TRONG ĐIỀU TRỊ XUẤT TINH SỚM

6324
SERTRALINE
SERTRALINE
Sertraline (Zoloft, Pfizer Inc) là thuốc chống trầm cảm (CTC) nhóm SSRI có thể có tác động xấu đến lượng tinh dịch và do đó có thể liên quan đến khả năng sinh sản ở nam giới.

Đây là kết quả của một nghiên cứu ngẫu nhiên, mù đơn ở nam giới điều trị xuất tinh sớm (premature ejaculation=PE) cho thấy, ở người dùng sertraline, độ tập trung của tinh trùng giảm và tỷ lệ hình ảnh tinh trùng bình thường giảm một cách rõ rệt, và tỷ lệ cắt đoạn deoxybonucleic acid (DNA) của tình trùng tăng rõ rệt so với kết quả trên ở người áp dụng phương pháp hành vi trị liệu (behavioral therapy=BT).

Bs Zahra Sepehrmanesh, Trường ĐH Khoa học YK Kashan, Iran cho biết, nghiên cứu này tiết lộ tác dụng gây hại của sertraline đến lượng tinh dịch và nên xem xét một cách đặc biệt khi dùng cho người đang cố gắng có con.

Sinh bệnh học của PE chưa được sáng tỏ và có nhiều phương pháp trị liệu tình trạng này, trong đó có sử dụng các thuốc CTC nhóm SSRI và trị liệu không xâm lấn BT.

Thành công của BT từ 45 – 65 % mặc dù hiệu quả ngắn ngày. Các thuốc CTC như clomipramine (Anafranil. Covidien), paroxetine, fluoxetine, sertraline và citalopram cũng hiệu quả trong điều trị PE, nhưng kèm theo nhiều tác dụng phụ như ngáp, buồn nôn nhẹ, tăng tiết mồ hôi, mệt mỏi, táo bón và giảm đậm độ khoáng chất trong xương.

Các loại thuốc trên cũng có thể làm giảm ham muốn tính dục (libido) và giảm cương cứng dương vật, nhưng ở một số bệnh nhân, các tác dụng phụ này giảm dần sau 1 tháng sử dụng.

Nhận định về các tác dụng phụ này,và vì PE là một rối loạn tình dục rất phổ biến, nên các tác giả theo đuổi nghiên cứu ảnh hưởng của sertraline đối với lượng tinh dịch ở bệnh nhân PE và so sánh hiệu quả của chúng với phương pháp trị liệu BT.

Thiết kế nghiên cứu ngẫu nhiên, mù đơn trên 60 bệnh nhân PE tuổi từ 18 đến 40, có gia đình, chỉ quan hệ tình dục khác giới, không có các rối loạn tình dục khác, quan hệ tình dục bình thường ít nhất 2 lần /tuần.

Một nửa số bệnh nhân PE uống 25 mg sertraline/ngày vào buổi tối tuần đầu, liều tăng dần 50 mg/ngày trong 3 tháng, một số bệnh nhân dùng liều tới 100 mg/ngày.

30 bệnh nhân còn lại áp dụng phương pháp hành vi trị liệu (BT) được huấn luyện như sau:
•  Kỹ thuật ôm (bóp) chặt: dương vật cương cứng được kích thích cho tới khi cực khoái sắp xảy ra và có cảm giác xuất tinh. Tiếp theo đột ngột ngưng kích thích (bóp) dương vật và bóp vòng đầu dương vật trong thời gian vài giây. Tiến hành nhắc đi nhắc lại nhiều lần như vậy.
•  Cách thức khởi đầu và dừng (start-stop) trong đó kích thích không liên tục đứt quãng vài giây nhưng không áp dụng ôm bóp dương vật.

Các nhà nghiên cứu đã tiến hành phân tích tinh dịch và phát hiện mật độ tinh trùng (triệu con/ 1 ml) và tỷ lệ hình ảnh tinh trùng bình thường giảm một cách rõ rệt ở nhóm bệnh nhân dùng sertraline (P<.05). Các tác giả cũng phát hiện sự gia tăng rõ rệt tỷ lệt đứt đoạn của DNA ở tinh trùng nhóm bệnh nhân dùng sertraline (P<.05), nhưng không có sự khác biệt có ý nghĩa giữa thể tích tinh dịch hoặc tỷ lệ tinh trung di động, kể cả trước và sau khi dùng sertraline.

Đối với bệnh nhân áp dụng phương pháp BT, lượng tinh dịch không thay đổi.

Các nhà nghiên cứu ch biết sự giảm mật độ tinh trùng (triệu con/1ml; P<.001) và tỷ lệ hình thể tinh trùng bình thường (P=.009) ở nhóm bệnh nhân dùng sertraline rõ rệt hơn nhiều so với nhóm bệnh nhân áp dụng phương pháp BT (P=.004).

Các tác giả nhận định, mặc dù trong những năm gần đây, sử dụng thuốc trong điều trị bệnh tâm thần là tất nhiên và phải được chấp nhận, nhưng quan trọng là không được bỏ qua các nghiên cứu các tác dụng có hại của thuốc. Cần có các nghiên cứu khoa học chuyên sâu về các thuốc CTC SSRI trên mẫu dân số lớn hơn.

Bình luận về nghiên cứu này, Bs chuyên khoa tâm thần Kenneth Paul Rosenberg, Bv Upper East Health, New York City, chuyên điều trị các rối loạn tình dục, trong đó có PE, cho rằng nghiên cứu này là một trong số các nghiên cứu đáng chú ý.

Trước hết, các tác giả đề cập tầm quan trọng của việc sử dụng trị liệu không dùng thuốc đối với tất cả các rối loạn (tâm thần) khi dễ dàng thực hiện và đã được chứng minh và kinh nghiệm trên lâm sàng.

Bs Rosenberg cũng rất ủng hộ điều trị bằng thuốc và cuộc sống của rất nhiều bệnh nhân đã cải thiện, nhưng đồng thời các phương pháp tâm lý trị liệu cũng đã được chứng minh là mang lại rất nhiều hiệu quả, và có thể những hiệu quả này bền vững lâu dài hơn.

Bs Rosenberg nhấn mạnh, trong điều trị các rối loạn tình dục, chúng ta không thể không biết hiệu quả đã được chứng minh của phướng pháp tâm lý trị liệu và các phương pháp hành vi trị liệu. Các tác giả cho rằng cần tiến hành nghiên cứu so sánh này vì phương pháp BT đúng là tốt,  tốt hơn đối với bệnh nhân PE vì khả năng tác dụng phụ của thuốc. Nghiên cứu có giá trị là ở điểm này.

Cần nhắc lại kết quả nghiên cứu này, nhưng lưu ý rằng tác động của các phương pháp can thiệp không dùng thuốc cực kỳ hữu hiệu cho hầu hết các trường hợp vì không có tác dụng phụ. Bs Rosenberg áp dụng yoga và thiền vì từ hơn 5000 năm nay các rối loạn tình dục được điều trị không dùng thuốc, và người ta đã áp dụng các phương pháp hành vi trị liệu. Do vậy, chúng ta hãy cố gắng áp dụng BT và xem kết quả đó là sự thật.

Bs Phạm Văn Trụ Bv TT Tp HCM
Theo Fran Lowry. SSRI May Negatively Affect Male Fertility. Medscape Medical News > Psychiatry. March 20, 2014. Urology. Published online February 12, 2014. Abstract