Bệnh Viêm đại tràng co thắt ăn gì, kiêng gì hỗ trợ quá trình điều trị bệnh

Câu hỏiDanh mục đơn: KhácBệnh Viêm đại tràng co thắt ăn gì, kiêng gì hỗ trợ quá trình điều trị bệnh
Y học hiện đại hỏi 2 tháng trước

Chế độ ăn uống rất quan trọng với người bị đại tràng co thắt (hay còn gọi là Hội chứng ruột kích thích), nó quyết định đến 40% tỷ lệ điều trị bệnh thành công. Ăn uống không hợp lý sẽ làm xuất hiện trở lại các triệu chứng bệnh. Nhưng kiêng khem quá mức, không hợp lý như chỉ ăn cơm với thịt nạc, ăn ít rau vì sợ phân sống, đi ngoài… sẽ làm cơ thể thiếu dinh dưỡng, sức đề kháng kém càng làm bệnh dễ tái phát hơn. Vì thế người bệnh ăn uống hợp lý để đảm bảo dinh dưỡng và hạn chế các rối loạn tiêu hóa.
Vai trò của chế độ dinh dưỡng trong điều trị viêm đại tràng co thắt
Dinh dưỡng có vai trò quan trọng đối với người bệnh bị viêm đại tràng co thắt. Ăn uống đúng cách, dinh dưỡng phù hợp có thể giúp cải thiện các triệu chứng và hỗ trợ điều trị. Ngược lại, chế độ ăn uống không khoa học khiến các triệu chứng tái phát gây ảnh hưởng không nhỏ tới sức khỏe cũng như cuộc sống của người bệnh.
Dưới đây là một số điểm cần lưu ý về chế độ ăn uống cho người bệnh đại tràng co thắt:
Bổ sung đầy đủ chất dinh dưỡng
Người bệnh nên ăn đủ các nhóm thực phẩm để đảm bảo dưỡng chất và năng lượng cho cơ thể theo mức độ hoạt động. Nên ăn uống điều độ vừa mức không nên quá kiêng khem dẫn tới tình trạng suy dinh dưỡng của cơ thể. Cụ thể:

  • Bổ sung thực phẩm chứa nhiều chất đạm từ sữa đậu nành, sữa không lactose, cá…để bổ sung đạm cần thiết đối với cơ thể. Thịt xay nhuyễn giúp cơ thể tiêu hóa tốt hơn
  • Với người bệnh mắc táo bón có thể bổ sung chất xơ trong các loại hoa quả và rau xanh trong thực đơn hàng ngày
  • Với người bệnh mắc tiêu chảy người bệnh cần bổ sung nhiều chất xơ cellulose ví dụ như đậu đen, khoai lang, đậu nành, rau muống, sầu riêng…
  • Chế biến thức ăn dưới dạng hấp luộc hoặc kho, cần hạn chế các món chiên xào nhiều dầu mỡ

Cần điều chỉnh chế độ ăn hợp lý
Cần điều chỉnh chế độ ăn hợp lý 1
Cần phải theo dõi nghiêm ngặt thực đơn của người bệnh, nếu có món ăn nào có cảm giác khó chịu người bệnh cần phải tránh ngay.

  • Thực phẩm có lượng chất xơ cao dễ gây đầy bụng chướng hơi nên hạn chế
  • Không sử dụng rượu bia, cà phê, trà, nước ngọt, đồ uống có gas và nước tăng lực vì có thể khiến các triệu chứng của bệnh nặng hơn.
  • Hạn chế tối đa lượng chất béo, các thực phẩm có nhiều lactose
  • Hạn chế sử dụng các loại gia vị và nước sốt có nhiều chất béo như sốt mayonaise hoặc nước sốt chuyên dùng với các món mì

Ăn đúng bữa, đúng giờ
Người bệnh đại tràng co thắt cần tập cho bản thân thói quen ăn uống vào một giờ cố định. Nên ăn đủ bữa, không nên ăn các mọn lạ có thể khiến triệu chứng bệnh tồi tệ ơn. Người bệnh có thể chia nhỏ các bữa ăn trong ngày để tránh ăn quá nhiều vào một bữa cũng như tránh để bụng quá đói ảnh hưởng không tốt cho dạ dày, đại tràng.
Ngoài ra, người bệnh cần thực hiện “ăn chín uống sôi”, hạn chế ăn đồ tanh sống, đồ lạnh để ngăn ngừa sự xâm nhập của các vi khuẩn, ký sinh trùng gây hại cho dạ dày, đại tràng. Giữ tinh thần lạc quan, vui vẻ nhằm hỗ trợ điều trị hiệu quả. Tập luyện thể dục thể thao đều đặn mỗi ngày nhằm tăng cường sức khỏe. Hãy lắng nghe những biến đổi của cơ thể, khi xuất hiện các triệu chứng rối loạn tiêu hóa hãy tới những cơ sở y tế để được thăm khám, phát hiện bệnh sớm nhất và có phương pháp điều trị phù hợp.
Thế nào là chế độ ăn uống hợp lý?
Tùy từng bệnh nhân xem tình trạng của mình như thế nào thì sẽ có chế độ ăn uống phù hợp. Đa phần người bệnh cần dựa trên nguyên tắc chung là thử tất cả các thực phẩm. Nếu thực phẩm nào khi ăn vào gây đi ngoài hoặc chướng khó chịu bụng (kiểm tra nhiều lần) thì nên hạn chế. Dưới đây là một số lưu ý cụ thể về chế độ ăn uống hợp lý cho người bệnh Viêm đại tràng co thắt:
Bệnh đại tràng co thắt nên ăn gì?
Các loại trái cây và rau xanh: Rau củ quả là nguồn cung cấp chất xơ (trừ rau họ cải) có tác dụng làm mềm phân, ngăn ngừa táo bón hiệu quả. Tuy nhiên, cần lưu ý không nên nạp quá nhiều chất xơ một lúc có thể gây trữ khí và đầy bụng. Do đó, hãy bổ sung lượng chất xơ một cách từ từ, tăng dần theo mỗi ngày.
Bệnh đại tràng co thắt nên ăn gì? 1
Thực phẩm giàu protein: Cơ thể rất cần được cung cấp protein hàng ngày, kể cả người mắc viêm đại tràng co thắt. Nên bổ sung protein thông qua các thực phẩm như thịt nạc, cá, đậu nành, trứng…
Thực phẩm chứa probiotic: Cung cấp một lượng lớn lợi khuẩn cho đường ruột giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột, điều hòa sự co bóp của đại tràng làm giảm các cơn đau co bóp tái phát. Bên cạnh đó, thực phẩm giàu probiotic cũng là nguồn dinh dưỡng cần thiết giúp kích thích tiêu hóa, tăng cảm giác ngon miệng khi ăn uống cho người bệnh.
Ngũ cốc nguyên hạt: Các loại ngũ cốc nguyên hạt có chứa hàm lượng chất dinh dưỡng và chất xơ cao so với ngũ cốc tinh chế. Một số loại ngũ cốc nguyên hạt như gạo lứt, yến mạch…là lựa chọn phù hợp cho người bệnh nhằm giảm áp lực lên cơ quan tiêu hóa.
Bệnh đại tràng co thắt nên ăn gì? 2
Bệnh đại tràng co thắt nên kiêng gì?
Thực phẩm cay nóng, nhiều dầu mỡ: Đây là thủ phạm hàng đầu khiến người bệnh bị chướng bụng, đầy hơi. Bên cạnh đó, chúng còn gây kích thích đại tràng co thắt quá mức làm trầm trọng thêm các triệu chứng. Hãy loại bỏ các thực phẩm như thịt nguội, lạp xưởng, pate, các món rán, xào, chiên và các loại nước sốt…ra khỏi thực đơn mỗi ngày nếu không muốn tiêu chảy, đau bụng…ghé thăm bạn thường xuyên.
Thực phẩm chứa lactose: Người bệnh co thắt đại tràng thường không dung nạp lactose trong sữa hoặc các chế phẩm từ sữa. Những thực phẩm này dễ gây đầy bụng, đi ngoài sau khi sử dụng. Người bệnh nên sử dụng các loại sữa thay thế như sữa tách béo, sữa không đường để đảm bảo các triệu chứng của bệnh không tồi tệ hơn.
Đồ uống chứa caffein, cồn, gas: Các loại đồ uống chứa cồn như bia rượu, hoặc caffein như cà phê, nước ngọt…là những tác nhân gây bệnh viêm đại tràng co thắt. Khi dung nạp vào cơ thể chúng sẽ khiến cơ thể bị mất nước, làm chậm nhu động ruột và gây ra táo bón. Ngoài ra, người bệnh cũng nên hạn chế sử dụng nước có gas bởi chúng có thể gây đầy hơi, chướng bụng, kích thích dạ dày tiết axit dẫn tới ợ hơi, buồn nôn.
Bệnh đại tràng co thắt nên kiêng gì? 1
Thực phẩm tươi sống: Tiết canh, rau sống, thịt tái…là môi trường thuận lợi cho vi khuẩn, ký sinh trùng sinh sống và phát triển. Thông qua ăn uống chúng đi vào cơ thể gây ra viêm nhiễm đường ruột khiến các triệu chứng của bệnh tồi tệ hơn.
Thực phẩm sinh hơi: Nếu đang bị chướng bụng, sôi bụng, khó chịu bụng thì kiêng thực phẩm sinh hơi như rau cải- trừ cải xong, súp- lơ; kiêng bắp cải, các loại khoai sắn và tinh bột tinh chế – như bánh mỳ, bánh kẹo ngọt.
Đồ ăn chứa nhiều đường: Như bánh ngọt, sữa tươi, kẹo socola…cần hạn chế bởi chúng thường gây nên hiện tượng đầy bụng, khó tiêu. Trong số những loại thực phẩm trên thì socola là thực phẩm kỵ nhất với người bệnh bởi chúng có chứa nhiều cafein. Đây là nguyên nhân gây khiến tình trạng đi ngoài ở bệnh nhân trở lên nặng nề hơn.
Đồ ăn cứng: Chúng khiến người bệnh khó tiêu hóa gây nên chứng chướng bụng và đầy hơi. Nếu dùng một thời gian dài thì những loại thức ăn này gây cọ xát với niêm mạc dạ dày gây dẫn đến những tổn thương. Điều này khiến tình trạng bệnh càng trở nên nguy hiểm hơn. Do đó, bạn hãy thay thế bằng những đồ ăn mềm hoặc chế biến dạng mềm giúp người bệnh dễ tiêu hóa hơn.
5 thực phẩm vàng cho người bệnh đại tràng co thắt
Những thực phẩm dưới đây không chỉ tốt cho sức khỏe mà còn hỗ trợ cải thiện các triệu chứng của đại tràng co thắt. Cùng tìm hiểu 5 thực phẩm vàng dành cho người bệnh sau đây:
Sữa chua: Sữa chua giúp bổ sung một lượng lợi khuẩn cho đường ruột giúp cải thiện tiêu hóa. Ngoài ra, sữa chua còn cung cấp lượng protein dồi dào cho cơ thể. Bổ sung sữa chua mỗi ngày giúp duy trì độ chắc khỏe của xương, nâng cao hệ miễn dịch cho cơ thể.
5 thực phẩm vàng cho người bệnh đại tràng co thắt 1
Mồng tơi: Có khả năng sinh nhiệt thấp, chất nhầy trong loại rau này giúp hấp thụ cholessterol từ thức ăn. Khi cholesterol nội và ngoại bị khóa hoạt tính sẽ bị đẩy ra ngoài qua phân. Lượng chất xơ trong rau mồng tơi giúp làm mềm phân, nhớt dễ đẩy ra ngoài ở dạng khuôn, mềm, không cứng khô. Do đó, dùng rau mồng tơi để chế biến các món ăn ngày hè rất có lợi cho đường ruột. Không chỉ giảm cảm giác khó chịu, đau bụng mà còn giúp phòng ngừa chứng táo bón, trĩ…khá hiệu quả.
Khoai lang: Lượng chất xơ và chất chống oxy hóa dồi dào trong khoai lang rất có lợi cho người bệnh viêm đại tràng co thắt. Chất xơ hòa tan giúp hấp thụ nước và làm mềm phân, giúp nhẹ bụng. Chất xơ giúp cải thiện táo bón hiệu quả.
Gạo lứt: Cung cấp chất xơ hòa tan cho cơ thể cùng các dưỡng chất khác như canxi, riboflavin (B2)… giúp cơ thể khỏe mạnh, tạo môi trường dinh dưỡng tốt cho vi khuẩn đường ruột. Các vitamin và khoáng chất cần thiết trong gạo lứt giúp hệ miễn dịch khỏe mạnh. Bạn đừng quên bổ sung gạo lứt vào thực đơn hàng ngày giúp bữa ăn thêm phong phú, đa dạng.
5 thực phẩm vàng cho người bệnh đại tràng co thắt 2
Đu đủ: Có chứa enzyme papain giúp tiêu thụ các protein giúp thức ăn và các dưỡng chất được tiêu hóa và hấp thu dễ dàng. Bên cạnh đó, đu đủ còn được coi như “vị thuốc” cải thiện táo bón và đại tràng co thắt hiệu quả.
Chuối: Chất xơ trong chuối giúp cân bằng cholesterol, ổn định huyết áp và khả năng chống viêm. Chúng giúp tạo môi trường thuận lợi cho lợi khuẩn phát triển, kích thích tiêu hóa, đẩy nhanh quá trình trao đổi chất đồng thời giảm cảm giác đau bụng, quặn thắt, đi ngoài ra máu.
Một số thực phẩm tốt cho người viêm đại tràng co thắt kể trên, người bệnh có thể dùng chế biến các món ăn có lợi cho sức khỏe như:

  • Cháo thịt băm.
  • Thịt băm rang mắm.
  • Tôm rang bóc vỏ.
  • Trứng kho thịt nhừ.
  • Đậu phụ om thịt cà chua.

Theo đó, Đông y tập trung giải độc, đẩy mạnh lưu thông khí huyết, bổ thận, bổ gan… để điều trị bệnh một cách hiệu quả.
Bóc tách bài thuốc: Tiêu thực Phục tràng hoàn – Kế thừa tinh hoa YHCT
Tiêu thực phục tràng là giải pháp chữa bệnh viêm đại tràng ra đời sau nhiều năm tìm tòi và thử nghiệm lâm sàng của Thuốc dân tộc. Cụ thể, bài thuốc là sự kết tinh những ưu điểm vượt trội của hơn 100 bài thuốc cổ của người Tày.
Được bào chế từ những vị thuốc có dược tính mạnh giúp kháng viêm, giảm đau, bồi bổ cơ thể, tăng cường sức đề kháng, làm lành thương tổn, hạn chế tái phát. Đồng thời, đội ngũ bác sĩ còn gia giảm, kết hợp với 3 thảo dược thượng hạng: cây cháp phe, cây án mật, cây si lung giúp rút ngắn thời gian điều trị và tăng cao hiệu quả điều trị.
Những vị thuốc đặc biệt trong Tiêu thực Phục tràng hoàn
Từ những nguyên liệu trên, bài thuốc được gia giảm, tính toán liều lượng tỉ mỉ và bào chế thành công 4 chế phẩm riêng biệt. Mỗi chế phẩm đều có công dụng xử lý riêng từng bệnh, đi sâu vào tận gốc rễ gây bệnh. Từ đó giải quyết triệt để bệnh viêm đại tràng, phục hồi chức năng đường ruột và bảo toàn cơ thể người bệnh, hạn chế tái phát.
4 chế phẩm bài thuốc
Cơ chế điều trị mới lạ, độc đáo mà không tìm được bài thuốc thứ 2 trên thị trường:

  • Tấn công điều trị dứt điểm bệnh: Các vị thuốc được đun sắc liên tục trong 8 tiếng để lắng đọng tinh chất hoặc thuốc viên được sử dụng kỹ thuật tinh chiết rồi cô lại nên người bệnh hấp thụ được hoàn toàn dược tính từ đỏ xử lý vào tận gốc bệnh.
  • Phục hồi chức năng đường ruột: Các vị thảo dược  như bạch truật, bạch thược, chỉ xác, phục linh, đẳng sâm giúp khôi phục vi khuẩn có lợi trong đường ruột.
  • Hạn chế tái phát: Sự tổng thể các vị thuốc giúp cơ thể người bệnh nâng cao sức khỏe, sức đề kháng, phòng bệnh quay lại.

Để đem lại hiệu quả đó phụ thuộc rất nhiều vào nguồn dược liệu. Do đó, Trung tâm Thuốc dân tộc đã bắt tay vào phát triển và canh tác những vườn dược liệu sạch đạt chuẩn GACP – WHO. Những vườn này giúp Trung tâm chủ động đến 70 – 80% nguyên liệu bào chế thuốc.
VTV2 đưa tin chất lượng nguồn dược liệu sạch tại Trung tâm Thuốc dân tộc
Trước khi ứng dụng thực tế, bài thuốc đã được kiểm tra lâm sàng trên 500 người bệnh và cho kết quả rất bất ngờ: Trên 80% người bệnh bị viêm đại tràng khỏi hoàn toàn triệu chứng, tăng sức đề kháng chỉ sau 2 tháng sử dụng.
Sự hiệu quả của bài thuốc không thể phủ nhận và những lời khen về Tiêu thực Phục tràng hoàn được báo chí về sức khỏe, đời sống đưa tin. Ngoài ra, bài thuốc còn là giải pháp điều trị viêm đại tràng được Ths. Bs Nguyễn Thị Tuyết Lan (Giám đốc phụ trách chuyên môn Trung tâm Nghiên cứu và Ứng dụng Thuốc dân tộc) giới thiệu trong chương trình Sống khỏe mỗi ngày, phát sóng trên kênh VTV2. 

Không chỉ người dân tin tưởng, báo đài đưa tin, giải pháp điều trị viêm đại tràng của Thuốc dân tộc còn được rất nhiều nghệ sĩ tin dùng như NS Chiến Thắng và NS Thu Hà. Cả hai người đều thoát khỏi bệnh viêm đại tràng thể lỏng, hội chứng ruột kích thích.
Nghệ sĩ Chiến Thắng chia sẻ:
“Nhờ Tiêu thực Phục tràng hoàn của Thuốc dân tộc mà tôi đã thoát khỏi bệnh viêm đại tràng thể lỏng hành hạ nhiều năm. Tình trạng rối loạn tiêu hóa cũng không còn, sức khỏe dần phục hồi và ăn uống tốt hơn. Bài thuốc rất dễ uống, thơm và mang theo rất tiện lợi”.
Xem thêm: Video: NS Chiến Thắng thành công chữa bệnh viêm đại tràng tại Thuốc dân tộc
 

 
 Nếu bạn đang gặp các bệnh lý về đại tràng thì hãy liên hệ sớm đến Trung tâm Thuốc dân tộc để được điều trị kịp thời và đúng phương pháp.
ĐỪNG ĐỂ VIÊM ĐẠI TRÀNG LÀ NỖI ÁM ẢNH CUỘC SỐNG CỦA BẠN

Lời khuyên từ chuyên gia
Bên cạnh điều chỉnh chế độ ăn uống, người bệnh cần kết hợp với thói quen sinh hoạt lành mạnh nhằm hạn chế các tác hại do bệnh gây ra. Cụ thể:

  • Ăn chậm nhai kỹ, ăn đúng giờ và đủ bữa. Không nên vừa ăn vừa nói chuyện hay xem tivi, không nên để bụng quá no hoặc quá đói.
  • Tránh làm việc quá sức khiến bản thân phải đối mặt với căng thẳng, mệt mỏi, áp lực.
  • Giữ tâm trạng thoải mái, lạc quan, có lối sống lành mạnh, tích cực.
  • Sinh hoạt điều độ, ăn ngủ đúng giờ.
  • Tích cực tập luyện thể thao giúp nâng cao sức khỏe, giải tỏa tâm trạng. Từ đó, giúp người bệnh tránh được các căng thẳng, lo âu.
  • Nên massage bụng nhẹ nhàng khi thấy chướng bụng, sau khi ăn một thời gian giúp dạ dày hoạt động tốt hơn.

Hướng dẫn massage bụng cho người viêm đại tràng co thắt:
Lời khuyên từ chuyên gia 1
Massage thường xuyên sẽ giúp điều hòa nhu động ruột, khiến cho toàn bộ lượng phân trên khung đại tràng sẽ dồn về trực tràng và được tống hết ra ngoài trong một lần đi đại tiện vào buổi sáng. Đường ruột nhờ thế cũng giảm bớt sức ép và ít gây ra co thắt hơn.
Cách thực hiện: Sau khi thức dậy vào buổi sáng, bạn hãy nằm cố thêm vài phút, co chân vuông góc, massage vùng bụng theo chiều kim đồng hồ dọc theo khung đại tràng liên tục 200-300 vòng và duy trì từ 2 đến 3 tháng. Việc này, bạn cũng có thể thực hiện vào những lúc bụng khó chịu, hoặc bị đau.
Chế độ ăn uống và tập luyện quyết định tới 40% tỷ lệ điều trị thành công. Còn 60% còn lại nằm ở tâm lý của người bệnh và lựa chọn sản phẩm phù hợp cho tình trạng bệnh của mình.
Nguồn bài viết: https://www.tapchidongy.org/viem-dai-trang-co-that-nen-an-gi.html
https://vietmecgroup.com/benh-viem-dai-trang.html
https://www.chuyenkhoataimuihong.com/
https://www.benhduongtieuhoa.com/
https://wikibacsi.com/
Các liên kết hữu ích về TIÊU HÓA – SỨC KHỎE mà chúng tôi đã tổng hợp được trên các trang Sở Y tế chính thống:
https://syt.bacgiang.gov.vn/chi-tiet-tin-tuc/-/asset_publisher/6CWBO9WiZqsQ/content/-i-ngoai-ra-mau-la-dau-hieu-benh-gi-chua-tri-the-nao
https://syt.bacgiang.gov.vn/chi-tiet-tin-tuc/-/asset_publisher/6CWBO9WiZqsQ/content/trao-nguoc-da-day-nguyen-nhan-trieu-chung-va-phong-ngua
https://syt.bacgiang.gov.vn/chi-tiet-tin-tuc/-/asset_publisher/6CWBO9WiZqsQ/content/5-cach-chua-benh-tri-bang-rau-diep-ca-an-toan-hieu-qua
https://syt.bacgiang.gov.vn/chi-tiet-tin-tuc/-/asset_publisher/6CWBO9WiZqsQ/content/meo-chua-au-da-day-bang-mat-ong-on-gian-hieu-qua
http://soytethainguyen.gov.vn/tin-tuc-su-kien/-/asset_publisher/XQT17zvLF0Iw/content/viem-da-day-nen-an-uong-gi-va-tranh-lam-nhung-gi-
https://syt.bacgiang.gov.vn/chi-tiet-tin-tuc/-/asset_publisher/6CWBO9WiZqsQ/content/10-cach-chua-benh-tri-noi-tri-ngoai-tai-nha-an-toan-khong-dung-thuoc
http://nhidongcantho.org.vn/Default.aspx?tabid=556&ch=1571
https://bvtt-tphcm.org.vn/cau-hoi/top-10-loai-thuoc-chua-viem-dai-trang-co-that-bac-si-khuyen-dung/
http://nhidongcantho.org.vn/Default.aspx?tabid=556&ch=1572
https://bvtt-tphcm.org.vn/cau-hoi/6-bai-thuoc-chua-viem-dai-trang-co-that-tai-nha-hieu-qua-nhanh-chong/
http://nhidongcantho.org.vn/Default.aspx?tabid=556&ch=1573
http://thitranductho.hatinh.gov.vn/upload/tailieu/me-day-cap-tin-1632467815h.htm
https://bvtt-tphcm.org.vn/cau-hoi/dau-da-day-o-tre-em-nguyen-nhan-dau-hieu-va-huong-dieu-tri-hieu-qua/
https://xatunganh.hatinh.gov.vn/upload/tailieu/thuoc-boi-to-di-1632887792a.htm
http://vhtt.nuithanh.gov.vn/QTIUpload/HoiDap/202198/xuat-huyet-dai-trang.pdf
https://stttt.quangnam.gov.vn/QTIUpload/HoiDap/CauHoi/2021/9/yeu-sinh-ly-o-tuoi-tre.pdf
https://ict.hatinh.gov.vn/upload/tailieu/viem-da-co-dia-co-lay-khon-1632477339g.pdf
http://congdoanhatinh.org.vn/upload/tailieu/cach-lam-giam-sac-to-melani-1632045573n.htm
http://www.stc.quangnam.gov.vn/QTIUpload/HoiDap/2021830/thuoc-dieu-tri-thoat-vi-dia-dem-tot-2021.pdf
https://xatunganh.hatinh.gov.vn/upload/tailieu/trao-nguoc-da-day-thuc-qua-1629361249n.htm
http://baotang.hatinh.gov.vn/upload/tailieu/2021-09-08928474-tai-lieuh.pdf