Trang chủ » Chuyên đề tâm thần » Rối loạn TT người lớn khác

KÍCH DỤC (tiếp theo)

Con người luôn luôn dùng các chất kích dục để duy trì và làm tăng khả năng tình dục của mình. Như vậy, phải chẳng người ta đã phải nhờ đến những chất kích dục để kích thích sự đam mê, nhiệt huyết của mình. Chất kích dục "Aphrodisiaque" có lẽ xuất phát từ tên Aphrodite chính là nữ thần tình yêu Hy Lạp, biểu tượng của sự gợi dục và sinh sản. Những chất kích dục được nam giới mua và sử dụng một cách bí mật hoặc công khai với những bạn tình của họ.

Mỗi dân tộc, mỗi quốc gia đều có riêng một danh sách riêng của mình những chất kích thích, những thuốc, những thức ăn, thức uống, những thảo dược, những động vật v.v... được cho là có khả năng làm tăng khả năng tình dục. Có khi còn có những vật như bùa ngải cũng được cho là có khả năng làm tăng khả năng tình dục. Rượu với một lượng hợp lý được biết có tác dụng giải ức chế, nhưng với số lượng lớn, rượu sẽ làm giảm khả năng tình dục ở nam giới, bồ đà, cocaine, ecstasy v.v... cũng được biết là những chất giải ức chế. Nhưng thật đáng buồn vì chúng còn có một số đặc tính tai hại như gây nghiện ngập, lệ thuộc hay hủy hoại cơ thể v.v... Chúng được khuyến cáo một cách nghiêm ngặt không được dùng cho người cao tuổi! Những người cao tuổi có thể xoay qua sử dụng những công thức ẩm thực đa dạng, được cho là có tác dụng cường dương với những tỷ lệ khác nhau có trong các loại rau thơm, các loại gia vị, một số thực phẩm như : tỏi, thì là, atisô, măng tây, húng quế, cà rốt, cần tây, các loại nấm, quế, ngò, gừng, hoa lài, các loại hạt đậu, hạt dẻ, hạt nhục đậu khấu, mật ong, hành, rau húng, mùi tây, cà chua, một số trái cây. Một số loại thịt được xem đem lại nguồn sức mạnh đó là các loại thú rừng, gà lôi, thiên nga, ngỗng, chim cu, các loại cá như cá chim, cá nóc hay một số bộ phận sinh dục động vật như tinh hoàn dê, dương vật hải cẩu, thường thấy hơn là gan cá mập và phô mai các loại.

Tóm lại không thể đưa ra một danh sách đầy đủ các chất, những thực đơn, những niềm tin về sự nam tính đối với những nghi thức, những lời cầu nguyện này hay những nghi thức, những lời cầu nguyện khác, những bùa chú, những lời thỉnh cầu, v.v… Ngày nay, bản danh sách này có thể bổ sung đầy đủ hơn với sự tiện ích của công nghệ internet, những cuộc tình thực, những cuộc tình ảo, những phim "con heo", những trang mạng chuyên về tình dục v.v... Thị trường tình dục trở nên mênh mông, không ngừng vận động.

Lão hóa
Khi lớn tuổi, về mặt sinh lý, chắc chắn rằng có một sự chậm trễ đạt sự cương cứng. Tuổi càng cao thì thời gian để đạt được trạng thái mong muốn ấy càng kéo dài. Dương vật của người cao tuổi ngày càng kém nhạy cảm với những kích thích tình dục, nhất là những hành vi này cứ lặp đi lặp lại mà không có sự thay đổi. Những thói quen nhàm chán là kẻ thù đáng sợ nhất đối với sự đạt tình trạng cương của đàn ông. Những thể hang trong dương vật đóng vai trò quan trọng đối với tình trạng cương ở người cao tuổi, không còn mềm mại, đàn hồi tốt như trước nữa. Dương vật gặp khó khăn trong việc phục hồi lại như thưở "vàng son" của mình.

Ở Việt Nam có một câu tục ngữ, thật ra nó là một cảm nhận buồn, nhưng lại có tính an ủi "Càng già, càng dẻo, càng dai". Cho dù câu tục ngữ có vẻ khẳng định trái ngược với thực tế. Sự thật thì việc xuất tinh đã trở nên khó khăn hơn, người cao tuổi phải kéo dài thời gian giao hợp mới đạt được sự thỏa mãn. Không thể kết luận một cách ích kỷ vội vàng rằng người đàn ông lớn tuổi sẽ thể hiện trách nhiệm nhiều hơn đối với sự thoải mái, thỏa mãn của đối tác. Điều này có lẽ chỉ đúng trong trường hợp người đàn ông này từ trước đến nay là một người bạn tình chu đáo. Tình cảnh này cũng chẳng làm phiền lòng người phụ nữ. Không xuất tinh hoàn toàn không ngăn cản người phụ nữ lặp đi lặp lại trạng thái “đạt đỉnh”.

Chúng ta thấy trong phép luyện yoga, ở đây quan hệ tình dục không đồng nghĩa với xuất tinh, với sự mất đi một lượng tinh dịch, mất đi năng lượng sống quý giá. Thậm chí nó phù hợp hơn khi giữ lại lượng tinh dịch này trong cơ thể và còn làm cho nó trở lại con đường để tạo nên những Chakvas hay những trung tâm năng lượng. Một cách nôm na, những người đàn ông cao tuổi gặp khó khăn trong việc xuất tinh sẽ hưởng lợi trong hoàn cảnh này nếu như họ chưa thực hiện bao giờ, trở nên nhạy cảm với những cảm xúc tinh tế hơn, những cảm xúc khác nhau, những nỗi dâng trào của các nguồn năng lượng khác thường, những cảm giác huyền bí của sự thống nhất, sự hòa quyện, quan hệ tình dục ở đây trở nên sự giao thoa giữa năng lượng, giữa nam và nữ, một sự gặp gỡ âm dương. Nếu không đạt được trạng thái thăng hoa như vậy, người đàn ông trở nên phó mặc cho số phận của mình.

Tình dục được xem như “sức mạnh” nhưng nó cũng biểu hiện ở một thái cực vô cùng yếu đuối, dễ tổn thương. Một số phụ nữ có lòng vị tha, bao dung, được giáo dục, nuôi dưỡng trong một khuôn mẫu để trở nên “người phụ nữ trong mơ” có nghĩa là hết lòng tận tâm đến sự thỏa mãn của đối tác, có thể biểu hiện sự bối rối khi người đàn ông không thể xuất tinh. Họ sẽ tự quy trách nhiệm về phần mình. “Phải chăng một phụ nữ 38 tuổi như tôi mà hậu đậu đến độ không thể làm cho ông xã xuất tinh được”. Ở đàn ông, xuất tinh đồng nghĩa với tình trạng đạt đỉnh. Thực tế đúng như vậy, tình trạng cực khoái liên quan chặt chẽ với quá trình xuất tinh, với hai thời điểm, điểm khởi phát phóng tinh và những cảm giác về khối lượng của tinh tịch, áp lực bùng nổ cảm nhận bởi cả đôi uyên ương, ở nam ngay sau mỗi lần phóng tinh, ở nữ từ mọi cảm nhận tinh tế của âm đạo, khi ở độ căng tột đỉnh. Sự phóng tinh cũng như cường độ của nó đối với nhiều phụ nữ là yếu tố tạo nên sự kích hoạt để đạt đỉnh bởi sự hưng phấn và hòa quyện với niềm vui, sự mãn nguyện của bạn tình. Cao cả và tầm thường, người đàn ông không thể cương cứng được bị kết tội là người buông xuôi. Trong một số trường hợp rất hạn chế, đàn ông có thể đạt được sự thỏa mãn mà không có sự phóng tinh (đạt đỉnh khan). Một số trường hợp phóng tinh nhưng lại không đạt sự thỏa mãn như trong những trường hợp quan hệ liên tục mà không có đủ thời gian để phục hồi.

Mại dâm
Ở những người cao tuổi, cũng có những hoạt động mại dâm, nhưng chỉ xảy ra ở những hoàn cảnh đặc biệt hiếm gặp.

Du lịch tình dục
Một số người đi du lịch bỏ lại nơi họ sống những sự ức chế, ràng buộc đạo đức trong những chuyến đi công tác hoặc những chuyến du lịch giải trí để thực hiện những trải nghiệm tình dục với những người bản địa, hoặc quan hệ tình dục khác giới, hoặc quan hệ tình dục ít nhiều bị cấm hay khó chấp nhận ở nơi họ sống, như quan hệ tình dục đồng giới, quan hệ tình dục với trẻ em. Một số quốc gia đã trở thành những mảnh đất tươi tốt cho công nghệ tình dục phát triển, thu hút những khách du lịch với mục đích này. Họ không ngần ngại vượt đại dương để thực hiện thú vui của mình. Người cao tuổi cũng không phải là ngoại lệ.

NHỮNG RỐI LOẠN TÌNH DỤC
Tình dục liên quan đến nhiều chuyên ngành y khoa, sản phụ khoa, tiết niệu, nội tiết, tâm lý, tâm thần v.v… Tình dục học chiếm vị trí đặc biệt đối với tình dục trong hoạt động chung và các rối loạn của nó. Tình dục học chỉ mới được công nhận chính thức vào những năm 60 của thế kỷ trước. Là một hình thái phức tạp, tình dục có thể phân chia ra thành nhiều thành phần khác nhau. Những sự lộn xộn hay những rối loạn của tình dục có thể xếp làm ba nhóm :

Nhóm 1 : những rối loạn chức năng sinh sản như vô sinh nam, vô sinh nữ, giảm ham muốn, rối loạn cương, không đạt đỉnh v.v…

Nhóm 2 : những bệnh lý tình dục
Những rối loạn biểu hiện bằng những khó khăn hay không có khả năng thẩm thấu, tuân thủ những điều cấm kỵ trong xã hội, không có khả năng tôn trọng những nguyên tắc, những quy định trong quan hệ sinh hoạt tình dục dẫn đến hủy hoại người khác.

Có những rối loạn lên đến cực độ, tình dục hủy diệt, giết người. Quan hệ tình dục trở nên trò chơi chết chóc đối với bạn tình. Những dạng rối loạn này được bản thân người bệnh cảm nhận như một nỗi đau khổ, một sự bất bình thường, một tính cách được gắn kết vào con người họ. Nó cũng xâm nhập vào trong chính cấu trúc nhân cách của họ, nó tạo ra những nỗi lo sợ, những cơ chế phòng vệ v.v… Trong mối quan hệ với người khác gây ra sự ảnh hưởng, sự lôi kéo v.v… Nó cũng được nhận thấy bởi những người xung quanh dưới góc độ là những rối loạn hành vi, những rối loạn chức năng, những sự khó chịu hay sự bạo hành. Nó cũng có thể nhận thấy trong những hành vi tình dục đối với chính bản thân họ hoặc những nạn nhân của họ.

Nhóm 3: những rối loại về nhận dạng giới tính
Những rối loạn này biểu hiện bằng sự bối rối, sự nghi ngờ về nhận dạng hay một niềm tin không thể thay đổi vể bản thân thuộc về giới tính khác, không phải giới tính mà tự nhiên đã định. Đó là một sự khó chịu của bản thân, không công nhận giới tính của mình. Những rối loạn này dẫn đến sự thay đổi số phận của cá nhân người bệnh.
Sinh ra là nam nhưng người bệnh cảm nhận mình là nữ và mong muốn sống cuộc sống của nữ giới. Ngược lại sinh ra là nữ nhưng người bệnh lại muốn trở thành nam, người bệnh mong muốn có một số phận khác với cái mà giải phẫu gốc của bản thân đã định. Những người này đòi hỏi y học và những nhà phẫu thuật làm cho họ trở nên thoải mái bằng cách ban cho họ giới tính mà họ mong muốn.

NHỮNG RỐI LOẠN CHỨC NĂNG
Những rối loạn sinh sản:
Những rối loạn này nổi bật với các vấn đề vô sinh. Nói chung những vấn đề này thuộc phạm vi của những chuyên ngành như niệu khoa, sản phụ khoa, nội tiết, … Chúng được trợ giúp bởi những tiến bộ khoa học của nhiều chuyên ngành trong y khoa cùng tham dự vào.

Những rối loạn của chức năng tình dục:
Là những khó khăn về chức năng tình dục mang tính tái tạo, giải trí. Những rối loạn kết hợp tâm lý và thực thể, tùy từng trường hợp, những yếu tố thực thể tương tác với những yếu tố tâm lý cá nhân và tâm lý quan hệ. Những rối loạn tình dục liên quan đến ham muốn tình dục (giảm, chán ghét), đến sự hưng phấn, kích thích tình dục nhất là sự cương cứng, liên quan đến sự đạt đỉnh (ức chế, xuất tinh sớm), đau khi giao hợp hay co thắt âm đạo ở phụ nữ.

Ở nam giới:
Những khó khăn này xảy ra ở những thời điểm khác nhau, ở những giai đoạn khác nhau của hành vi tình dục. Có thể ở thời điểm ham muốn, thời điểm thỏa mãn, giai đoạn cương (bất lực), giai đoạn xuất tinh (xuất tinh sớm, xuất tinh ngược, không xuất tinh)

Bất lực
Chúng ta thường nhận thấy, nền của các khó khăn tình dục ở những người đàn ông trưởng thành có màu sắc ma thuật, tội lỗi, sự cấm kỵ sai lầm, những dao động, sự hổ thẹn v.v… Vì thế, bất lực trong thời gian dài được xem như một bệnh ma thuật, liên quan đến một số phận xấu bị phù phép bởi một người ác độc “người đàn bà cáo” liên quan đến những mũi kim. Chắc chắn phải nhờ đến một phép thuật để giải cho số phận hẩm hiu này. Với cách quan niệm truyền thống như vậy, bất lực được cho là nạn nhân. Người đàn ông có thể bị bất lực ngay từ khi sinh ra bởi một sự bất thường gì đó về thể chất. Anh ta sẽ phải chịu đựng điều tệ hại này suốt cuộc đời mình, chịu đựng những lời nhạo báng, đùa cợt, chắc chắn anh ta sẽ cảm thấy mình là một kẻ vô dụng.

Đàn ông cao tuổi nhận ra mình lại gặp lại cái vòng xoáy khốn khổ này, nạn nhân lần này không phải do số phận mà đơn giản chỉ là sự trả thù của phụ nữ. Thực tế có bao nhiêu đức phu quân không trở lại tìm sự động viên, an ủi nơi những người vợ đã bị họ lãng quên khi nghỉ hưu hay sau những thất bại sự nghiệp. Họ cảm thấy là nạn nhân của sự trả thù này. Bị tổn thương, xấu hổ, bẽ bàng, người vợ ngày xưa đã bị bỏ quên trừng phạt thẳng tay người chồng phù phiếm, trăng hoa của mình bằng cách lấy đi khả năng cương cứng của ông ta từ đây, cái mà ông chỉ có thể có lại được với người phụ nữ không phải vợ mình. Nhưng thời trăng hoa đằng sau tấm màn của những hoạt động nghề nghiệp đã qua rồi, giờ đây kẻ tội đồ của chúng ta bị kết án chung thân trong im lặng.

Tinh vi hơn nữa, đôi khi “kẻ ham vui” còn bị trừng phạt bởi mong muốn kết hôn chính thức của đối tác, ở thời điểm này nếu vẫn ở trong giới hạn là bạn tình, để đảm bảo sự an toàn về tình cảm trước pháp luật, người phụ nữ tước bỏ tình dục của mình một cách không chủ ý, giảm bớt tình dục của người tình một cách vô thức, người yêu cháy bỏng giờ trở thành một người chồng “thông thái” dưới mắt bà ta. Với sự tiến triển của quan niệm tâm lý học, người đàn ông hiện đại đã nhìn nhận vị trí của mình, biến đổi từ nạn nhân trở thành thủ phạm. Sự diễn giải tâm lý loại bỏ sự tìm kiếm một nguyên nhân bên ngoài cá nhân để hiểu về sự bất lực, xác định chính cá nhân, chính bản thân người bệnh là thủ phạm đối với số phận mình. Sở hữu “cậu nhỏ”, tự hào về uy quyền của mình. Đàn ông cũng mang trong mình sự yếu đuối. Do đó họ phải có trách nhiệm về điều này, chịu trách nhiệm, là thủ phạm vì đã không hoàn thành vai trò mà mình được giao phó, thủ phạm của những sự lệch lạc, những sự đảo ngược tình dục, thủ phạm “gây chiến mà không vun đắp tình yêu”! đó chính là sự dồn nén, là áp lực, là sự ức chế, các rối loạn thần kinh.

Những năm 60 của thế kỷ trước đối với những cặp vợ chồng có vấn đề, người ta đã cố gắng tìm cách diễn giải lý do. Phân tâm học cũng đã đi đến tận cùng, phân tích sâu sắc về con người và sau đó tâm lý trị liệu cặp vợ chồng như “hơi ấm” để mang đến phương thuốc. Nhưng được biết là cũng không đem đến sự khỏi bệnh như sau này hóa dược đem lại.

Ngày nay, vấn đề bất lực ở nam không còn được gắn với sự thần bí ma thuật nữa. Chẩn đoán được tập trung trên bệnh nhân hay trên đối tượng của họ. Có những trường hợp không thể khởi động và/ hoặc duy trì sự cương cứng. Cần thiết phải tìm hiểu xem những hoàn cảnh nào xuất hiện biểu hiện này: từ khi nào, ở đâu, với ai, như thế nào, ở vào thời điểm nào v.v…? Đương nhiên vấn đề thực thể cũng phải được xem xét, nhất là khi không có biểu hiện cương cứng trong đêm ngủ hay lúc thức dậy, không có sự cương cứng đồng bộ với giai đoạn giấc ngủ đảo nghịch trên kết quả do điện não và điện dương vật khi ngủ. Phần lớn các trường hợp đều do nguyên nhân tâm lý. Nhưng nói chung rối loạn này rất nhạy cảm với hóa dược. Thực tế những rối loạn cương mà chủ yếu là bất lực, những năm gần đây ít sử dụng phương pháp phục hình vì ít nhiều phức tạp, thay bằng tiêm trực tiếp vào các thể hang xuất hiện từ năm 1983 và nhất là sự xuất hiện của các thuốc như Sildénafil (Viagra - 1998) tác dụng trên sự cương cứng và dẫn chất của nó là Tadalafil (Cialis), Vardenafil (Levitra - 2003) hay những thuốc Phentolamine (Vasomax), apomorphine (Uprima). Những thuốc này tác động trên não bộ, bỏ qua những gì sau xa về tinh thần, bằng lòng với việc làm, giãn những thể hang, chúng tạo ra một trật tự mới trong tình yêu nam nữ. Uống 50mg trước khi quan hệ, người đàn ông bất lực từ nay phủ nhận thân phận nạn nhân, thủ phạm, triệu chứng – đối tác để trở nên “bất khả chiến bại”. Chắc chắn việc sử dụng những thuốc này đòi hỏi một số lưu ý, những chống chỉ định y khoa, nhưng sự xuất hiện của chúng thật sự là ước mơ của những người bất lực ở mọi lứa tuổi. Người ta còn chưa hiểu hết những ảnh hưởng của chúng đối với người cao tuổi và khả năng tình dục khi sử dụng chúng lâu dài.

Rối loạn xuất tinh
Không xuất tinh: là một rối loạn hiếm gặp, người bệnh vẫn duy trì được sự cương cứng, nhưng không thể xuất tinh được và không thể đạt trạng thái lên đỉnh. Phải phân biệt rõ ở đây với triệu chứng thứ phát do tổn thương tủy sống. Trong thực hành lâm sang, thường gặp những trường hợp không đạt đỉnh do tình trạng cùn mòn về phản ứng cảm xúc, hay chỉ có ba, bốn nhịp co thắt xuất tinh mà người bệnh không hề cảm nhận được. Ở những bậc cao niên, có thể ở vào tình trạng “gây mê cảm xúc” nhưng rất ít gặp.

Cần phải biết rằng các thuốc hướng thần (đặc biệt là thuốc chống loạn thần) có thể gây ra tình trạng đau khi xuất tinh. Tình trạng đạt đỉnh sẽ khó khăn trong trường hợp trầm cảm hay ngộ độc. Điều trị những rối loạn này đòi hỏi phải rèn luyện về mặt thể lực, tâm lý trị liệu nhằm giải tỏa các trở ngại về tâm lý, một số rối loạn thần kinh, có thể áp dụng phân tâm hoặc biện pháp nhận thức hành vi.

Xuất tinh sớm: là biểu hiện người đàn ông không thể duy trì được thời gian khi quan hệ đủ để đem lại sự viên mãn cho mình cũng như cho đối tác. Trong trường hợp xuất tinh sớm, thời gian của giai đoạn hưng phấn rất ngắn ngủi, do sự ức chế tâm lý nên người đàn ông cũng không thể đạt trạng thái đỉnh được. Xuất tinh sớm có nghĩa là chỉ sau ba, bốn động tác giao hợp là đã xuất, đôi khi còn chưa kịp đưa “cậu nhỏ” xâm nhập vào âm đạo. Chẩn đoán rối loạn này dựa trên lời kể của các “diễn viên”. Điều trị bằng cách rèn luyện làm giảm sự nhạy cảm của quy đầu, thảo luận với cặp đôi, dùng các thuốc chẹn alpha.

Xuất tinh trễ: nói chung rối loạn này không có nguồn gốc thực thể. Nó thể hiện chủ ý của người bệnh muốn kìm hãm xuất hiện trạng thái đạt đỉnh, thường bộc lộ một cấu trúc tâm thần hoang tưởng, thể hiện sức mạnh, tránh né, sợ bị bỏ rơi. Quan hệ tình dục được người bệnh cảm nhận như biểu tượng của bạo lực, hồi sinh sự lo sợ và xuất tinh như là sự thú nhận, một sự phục tùng, lệ thuộc. Cần nhờ đến tâm lý trị liệu nhưng không phải luôn luôn có hiệu quả.
Xuất tinh ngược: tinh dịch không xuất ra ngoài mà trở ngược lên hướng bàng quang hay còn được gọi là “đạt đỉnh khan”. Rối loạn này thường đơn lẻ và luôn luôn có yếu tố thực thể. Nhất là sau phẫu thuật cắt niệu đạo.

Còn tiếp.

Bs Trịnh Tất Thắng. Giám đốc Bv Tâm thần, Chủ tịch Hội Tp Hồ Chí Minh.
Tags: