Trang chủ » Chuyên đề tâm thần » Tâm lý lâm sàng

Các liệu pháp Tâm lý Trị liệu ngắn cho Trầm cảm, Lo âu có thể có hiệu quả cho Chăm sóc ban đầu

Ngày 1 / 7 / 2010 - theo một nghiên cứu phân tích tổng hợp thực hiện trên 3000 bệnh nhân cho thấy các liệu pháp trị liệu ngắn bao gồm liệu pháp nhận thức hành vi (CBT), liệu pháp giải quyết vấn đề (PST) và tham vấn đều có hiệu quả trong điều trị trầm cảm và hỗn hợp lo âu trầm cảm tại cơ sở chăm sóc sức khỏe ban đầu.

 Theo Ts tâm lý John Cape “bài báo này xác nhận hiệu quả của 3 cách điều trị thường lệ tại cơ sở chăm sóc ban đầu nhưng khuyến cáo mức độ hiệu quả thấp khi được so sánh với những bệnh nhân nhận được dùng các cách trị liệu này trong quá trình kéo dài hơn.”. “Điều ngoại lệ là CBT ngắn cho các rối loạn lo âu có thể so sánh về hiệu quả đối với các trị liệu dài hơn. Trong khi việc này đề nghị rằng CBT ngắn đặc biệt hữu hiệu cho các rối loạn lo âu và có bằng chứng là huấn luyện CBT có thể nâng cao hiệu quả điều trị từ các nhà tham vấn cho rối loạn này, việc thiếu những nghiên cứu ngẫu nhiên… có nghĩa là không thể xác định chắc chắn thử nó có hiệu quả hơn các trị liệu tâm lý ngắn khác… trong cơ sở chăm sóc ban đầu.”

Các tác giả nghiên cứu báo cáo rằng các rối loạn lo âu và trầm cảm phổ biến trên toàn cầu và chiếm tỉ lệ 10% hầu hết các nước  phương Tây., và “hầu hết trầm cảm và lo âu được điều trị tại cơ sở chăm sóc sức khỏe ban đầu”. Chương trình điều trị thường gồm 6 phiên điều trị tâm lý tại cơ sở ban đầu so với 12 đến 24 phiên thường thấy tại các cơ sở chăm sóc sức khỏe tâm thần chuyên khoa.

Các khảo sát lặp đi lặp lại cho thấy nhiều người thích trị liệu tâm lý đối với lo âu và trầm cảm hơn là dùng thuốc. Ts Cape cho biết: “Trị liệu tâm lý được ứng dụng tại cơ sở chăm sóc sức khỏe ban đầu thường ngắn hơn tại cơ sở chuyên khoa để thích ứng với hoàn cảnh chăm sóc ban đầu. Nhưng liệu nó có hiệu quả không?”

Các tác giả nghiên cứu lưu ý rằng không có những thông tin toàn diện “so sánh hiệu quả các dạng khác nhau của tâm lý trị liệu ngắn được thực hiện tại cơ sở chăm sóc sức khỏe ban đầu về các vấn đề sức khỏe tâm thần thường gặp của lo âu, trầm cảm và rối loạn hỗn hợp.” Vì vậy, họ nhận thấy cần tiến hành một tổng quan hệ thống, nghiên cứu siêu phân tích và siêu hồi cứu.

Các nhà điều tra đã đánh giá dữ liệu từ 3962 bệnh nhân trưởng thành từ 34 thực nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên. Trong số này có 14 thử nghiệm tập trung vào các bệnh nhân trầm cảm, 7 tập trung vào các rối loạn lo âu và 13 chú trọng vào nhóm hỗn hợp lo âu và trầm cảm. Thêm vào đó, 12 trong số các nghiên cứu này chú ý đến CBT, 12 PST, 7 tham vấn và 1 trị liệu tâm lý cá nhân, 1 trị liệu tâm lý động và 1 kết hợp CBT và tham vấn. Nhìn chung, bệnh nhân được theo dõi dao động từ 12 đến 16 tuần.

Trong khi 22 nghiên cứu được tiến hành tại Vương quốc Anh, còn những nghiên cứu khác được thực hiện tại Mỹ (n=5), Hà Lan (n=2), Úc (n=2), Thụy Điển (n=1), Đài Loan (n=1) và nhiều vị trí tại 5 quốc gia của Châu Âu.

Tất cả nghiên cứu viết về việc chăm sóc thực hành đa khoa “thông thường” khi họ quản lý với 1 số nghiên cứu gồm điều trị thuốc giả dược thêm vào hoặc sổ tay tự giúp đỡ. Trị liệu “ngắn” được định nghĩa gồm từ 2 đến dưới 10 phiên điều trị.

Ít hiệu quả đối với Trầm cảm, các cơn Hỗn hợp

Các kết quả cho thấy cả trầm cảm và hỗn hợp lo âu-trầm cảm có hiệu quả ít tương tự như  CBT, tham vấn và PST ngắn so với chăm sóc đa khoa thông thường.

Mặc dù độ hiệu quả của tham vấn đối với hỗn hợp lo âu và trầm cảm có ý nghĩa (khoảng tin cậy 95% [CI], -0,53 đến -0,07), độ hiệu quả của nó đối với đơn cực trầm cảm không có ý nghĩa thống kê (95% CI, -0,84 đến 0,03). Độ hiệu quả của PST thấp hơn cho cả trầm cảm (95% CI, -0,49 đến 0,03) và hỗn hợp lo âu-trầm cảm (95% CI, -0,41 đến -0,07). Hiệu quả có ý nghĩa được tìm thấy ở CBT cho lo âu và hiệu quả hơn nhiều (95% CI, -1,31 đến -0,80) so với hiệu quả của CBT cho trầm cảm (95% CI, -60 đến -0,06) và đối với CBT cho hỗn hợp lo âu-trầm cảm (95% CI, -0,44 đến 0,08).
Hiệu quả của CBT đối với lo âu tốt hơn nhiều so với 2 cách trị liệu khác đối với trầm cảm hoặc với hỗn hợp lo âu-trầm cảm.
Ts Cape ghi nhận rằng “kết quả rất tốt” của CBT ngắn đối với các rối loạn lo âu thật đáng ngạc nhiên. “Nó hiệu quả giống như CBT trị liệu dài hạn hơn cho những rối loạn này tại các cơ sở chuyên khoa và tốt hơn so với kết quả của CBT ngắn hoặc các liệu pháp tâm lý ngắn khác cho trầm cảm tại cơ sở chăm sóc ban đầu.” Tác giả hy vọng cho một hướng đi kế tiếp về việc “khẳng định những hiệu quả của CBT ngắn cho các rối loạn lo âu thì chuyên biệt cho CBT hơn bất kỳ dạng trị liệu tâm lý ngắn nào khác cho cơ sở chăm sóc ban đầu đối với các rối loạn lo âu sẽ có hiệu quả.”

Tuy nhiên , Ts Kozak, Viện sức khỏe tâm thần quốc gia Rockvile Maryland cho biết ông băn khoăn “liệu những liệu pháp này có hữu hiệu không và. khó tổng kết những hiệu quả của chúng bằng cách so sánh những thú rất khác biệt nhau. Cần thận trọng trong việc rút ra những kết luận chắc chắn.”

Lược dịch: BS. Giang Ngọc Thụy Vy, Khoa Tâm Lý Y học, BVTT

Theo Deborah Brauser. BMC Medicine. Medscape Medical News