Thêm một số thuốc (đang nghiên cứu ) chữa Alzheimer không hiệu quả

118

Hai Hãng dược Amgen, Novartis và Viện Banner Alzheimer sẽ ngưng nghiên cứu về phân tử umibecestat trong 2/3 các nghiên cứu về  Các chương trình sáng kiến phòng ngừa bệnh sa sút tâm thần Alzheimer do các số liệu ban đầu không đúng.

Umibecestat là một phân tử nhỏ ức chế tiền thân của men BACE 1 (beta-site amyloid protein cleaving enzyme 1)

Chương trình phòng ngừa đã thử nghiệm sự an toàn và hiệu quả của umibecestat trong phòng ngừa hay trì hoãn khởi phát bệnh Alzheimer ở nhóm người có nguy cơ xuất hiện triệu chứng cao dựa trên tuổi tác và cấu trúc di truyền.

Tuy nhiên, các phân tích dữ liệu (về các triệu chứng nguy cơ) cho thấy xấu thêm ở một số phương pháp đo lường chức năng nhận thức, đi tới kết luận là lợi ích lâu dài của những bệnh nhân tham gia nghiên cứu không ra khỏi nguy cơ mắc bệnh.

Ts David Reese Phó Chủ tịch điều hành Nghiên cứu Amgen vẫn tin rằng “amyloid có vai trò quan trong nhưng phức tạp trong bệnh Alzheimer. Mặc dù nội dung của chương trình nghiên cứu không dẫn tới mục đích kết quả nhưng chúng tôi chia sẻ kết quả của chúng tôi giúp các bước nghiên cứu chuyên sâu tiếp theo nhằm tìm ra phương cách phòng ngừa căn bệnh này”.

Umibecestat kết nối phần lớn các loại thuốc tập trung trên amyloid đã thất bại trong hiệu quả điều trị bệnh Alzheimer. Verubecesta, một men ức chế BACE 1 khác của Hãng dược Merk cũng không giảm tiến trình suy giảm hoạt động nhận thức hay suy giảm toàn bộ các chức năng nhận thức khi so sánh với giả được trong pha 3 của nghiên cứu mục đích này cho bệnh nhân Alzheimer.

Trong danh sách các thuốc nghiên cứu với mục đích trên còn có aducanumab ( Biogen, Hãng dược Eisai) và crenezumab ( AC Immune của Hãng dược Roche) đều thất bại ở pha 3.

Trong công bố của Hội Alzheimer, nhân danh hàng triệu bệnh nhân đã thất vọng về hiệu quả của các nghiên cứu mới nhất của 4 loại thuốc này. Nước Mỹ có hơn 5 triệu bệnh nhân Alzheimer và tới năm 2050  sẽ tăng gần gấp 3 lần tới 14 triệu người.

Sa sút tâm thần, bệnh Alzheimer chưa bao giờ đối diện với nhiều thách thức đến như vậy, nhưng sự gia tăng các nghiên cứu cũng chưa bao giờ nhiều hy vọng như vậy. Chúng ta cần phải có tiến bộ trong mục tiêu điều trị và cũng phải khai thác nhiều phương pháp kết hợp. Phải tiến hành đa dạng các phương pháp điều trị và theo đuổi các chiến lược phòng ngừa bệnh Alzheimer mới.

Tại Hoa Kỳ, các loại thuốc piracetam, citicoline, ginko gibola chỉ được xem như một thuốc hỗ trợ trong tiết chế ăn uống, chưa thấy FDA chấp thuận trong điều trị, cũng không thấy những đánh giá tích cực như một chứng cứ điều trị hiệu quả trên Cochrane Database of Systematic Reviews (Cochrane Library).

Rất nhiều nghiên cứu của Hội Alzheimer Hoa Kỳ cho thấy các phương pháp phòng ngừa chủ yếu là chăm sóc và phát hiện sớm. Đơn giản nhất là tập rèn trí nhớ tùy theo “gu” của từng người với sự giúp đỡ của thân nhân hay nhân viên chăm sóc có tìm hiểu kỹ lưỡng và chuyên nghiệp. Tăng cường rèn luyện thể lực phù hợp và chế độ ăn uống thích hợp là những điều có thể áp dụng trong điều kiện thực tế hiện nay. Các tác giả Hoa Kỳ còn khuyến cáo cụ thể hơn như sử dụng nón bảo hiểm tránh chấn thương sọ não trong giao thông, gợi ý dùng một thuốc kháng viêm nosteroid, và đặc biệt là kiểm soát cholesterol trong máu, cân nặng, bệnh đái tháo đường, tránh hút thuốc lá.v…

Hiện chúng ta có 3 loại thuốc phổ biến ức chế men cholinesterase như donepezil , rivastigmine và galantamine dùng trọng điều trị Alzheimer, mementine ít xuất hiện.

Bs Phạm Văn Trụ

Tham khảo:

  1. Megan Brooks. Another Alzheimer’s Drug Bites the Dust. News > Medscape Medical News > Psychiatry News. July 12, 2019.
  2. Glen O. Gabbard. MD Treatment of psychiatric disorders. 5th First Indian Pharmaceutical Edition 2016. Trang 959 – 61.
  3. Robert E. Hales MD MBA. Stuart C. Yudofsky MD. Laura Weiss Roberts, MD MA. Textbook of Psychiatry. The American Psychiatric Publishing. 6th American psychiatric Association. 2015. Trang 841 – 43.
Chia sẻ