CHỈ ĐỊNH DÙNG BENZODIAZEPINE MỖI KHI CẦN: có thể dẫn đến lạm dụng

211
Chỉ định dùng Benzodiazepines
Chỉ định dùng Benzodiazepines

Bs Trương Nguyễn Anh Vũ*

Các nghiên cứu mới cho thấy kê toa các loại thuốc an thần giải lo nhóm Benzodiazepines khi cần thiết (pro re nata),  hoặc dựa trên cơ sở “dùng mỗi khi cần “, có thể dẫn đến lạm dụng.

Bác sĩ lâm sàng có thể sai lầm khi cho rằng hướng dẫn bệnh nhân dùng thuốc theo nhu cầu sẽ làm giảm khả năng họ sẽ sử dụng thuốc đó, nhưng việc này có thể có tác dụng ngược lại.

Theo Bs Amy Swift, việc thực hành kê toa thuốc benzodiazepine của các bác sĩ tâm thần cần phải được nghiên cứu nhiều hơn, bởi vì chúng tôi thấy rằng khi kê toa theo nhu cầu, hoặc khi cần, mọi người sẽ dùng thuốc khi cần thiết, nhưng kết quả nghiên cứu của chúng tôi là có vẻ như người ta dùng chúng nhiều hơn so với những trường hợp mà chúng tôi nghĩ là họ cần.  “Khi được kê đơn, mọi người sử dụng thuốc theo cách mà họ mong đợi, nhưng khi có ít tiêu chuẩn chính xác mong đợi của bệnh nhân là gì, thì có nhiều duyên cớ hay lý do cho việc lạm dụng.”

Nghiên cứu được trình bày tại hội nghị thường niên lần thứ 27 của Viện hàn lâm Tâm thần học về Nghiện ờ Hoa kỳ (AAAP).

Dấu hiệu lạm dụng

Theo Bs Swift, việc kê đơn Benzodiazepines đã tăng lên trong suốt 20 năm qua, không chỉ tăng về số bệnh nhân được kê thuốc mà còn tăng về liều lượng. Đồng thời các tác dụng phụ có hại liên quan đến benzodiazepine như tử vong do quá liều cũng tăng lên. “Tử vong do lạm dụng opioid đã thu hút rât nhiều sự quan tâm, nhưng nghiên cứu hiện cho thấy nhiều người trong số những người lạm dụng opioid cũng có sử dụng benzodiazpines. Vì vậy, để quản lý việc kê đơn opioid, chúng ta cũng phải xem xét việc giảm các yếu tố nguy cơ khác có thể góp phần tạo ra các việc sử dụng nhiều loại thuốc nguy hiểm gây ra tình trạng quá liều “.

“Chúng tôi biết nhiều hơn về việc các thuốc benzodiazepines được kê như thế nào trong chăm sóc sức khỏe ban đầu và các chuyên khoa khác, nhưng biết rất ít về cách benzodiazepines  được kê đơn trong lâm sàng tâm thần học”. “Xu hướng chung rằng  những bệnh nhân được kê benzodiazepine chủ yếu là những phụ nữ từ 50 đến 60 tuổi với chẩn đoán rối loạn lo âu.”

Bs Swift và Bs Charles Perkel đã thu thập dữ liệu từ tháng 4 – 5 / 2015 từ bệnh viện tâm thần ngoại trú tâm thần, bệnh viện này huấn luyện bác sĩ nội trú năm thứ ba và là những bác sĩ điều trị chính cho khoảng 1400 bệnh nhân.

Các bác sĩ nội trú và đồng nghiệp chuyên về nghiện và lão khoa ở được yêu cầu xem xét các bệnh nhân của họ và điền vào một bảng  bao gồm thông tin về bệnh nhân mà họ đang kê benzodiazepines, các loại thuốc khác họ kê đơn, liều dùng và các khía cạnh khác trong việc thực hành kê đơn. Kết quả cho thấy 241 bệnh nhân đang được 18 bác sĩ lâm sàng điều trị bằng thuốc benzodiazepines.

Các nhà nghiên cứu cũng đã cố gắng để xác định liệu các biến độc lập, như giới tính, tuổi tác, thời gian mà bệnh nhân đang dùng thuốc benzodiazepines, và các thuốc benzodiazepines cụ thể đã được chỉ định, có phải là dấu hiệu của lạm dụng.

Dấu hiệu lạm dụng ở những bệnh nhân này gồm yêu cầu đổi lại đơn thuốc sớm; vi phạm bộ luật I-STOP, chương trình giám sát thuốc theo toa của bệnh viện; và các xung đột của bệnh nhân với bác sĩ. Hầu hết các bệnh nhân trong mẫu nghiên cứu đều là nữ từ 50 – 60 tuổi có chẩn đoán rối loạn trầm cảm chủ yếu; 71% bệnh nhân được kê toa một loại thuốc benzodiazepines, thông thường là clonazepam (Klonapin, Roche).

Bs Swift lưu ý: “Chẩn đoán rối loạn trầm cảm chủ yếu là điều đáng lưu ý bởi vì benzodiazepines không được FDA chấp thuận sử dụng trong rối loạn trầm cảm chủ yếu”. “Liều trung bình hàng ngày của benzodiazepine là tương đương với khoảng 2,8 mg / ngày Ativan (lorazepam, Valeant), nhưng 11% bệnh nhân được dùng liều cao theo y văn, là 6 mg / ngày Ativan hoặc cao hơn, ” .

 Sử Dụng Dài Hạn

Phần lớn bệnh nhân (60%) đã được nhận thuốc benzodiazepines từ 5 năm hoặc lâu hơn. “Điều này thực sự thú vị, bởi vì hầu hết các chỉ định sử dụng benzodiazepines trong y văn đều dành cho thấy thời gian sử dụng ngắn hạn và hạn chế, bởi vì không có nhiều bệnh cần sử dụng lâu dài benzodiazepines”.

Nghiên cứu thu được một số kết quả có ý nghĩa thống kê (P <0,05). Kết quả đầu tiên là bệnh nhân được kê toa thuốc benzodiazepines theo nhu cầu có dấu hiệu lạm dụng thuốc rõ rệt. Khoảng 6% trường hợp đã được kê toa sớm;  6% trường hợp khác, đã xảy ra vi phạm trong chương trình giám sát theo toa theo đơn của I-STOP; và khoảng 28% trường hợp đã có mâu thuẫn với bác sĩ kê toa của họ.

Điều thú vị là, khoảng 70% bệnh nhân tuân thủ ngày hẹn khám bệnh đều có kết quả tốt. Tuổi, giới tính và loại benzodiazepines cụ thể cũng như liều lượng không liên quan đến dấu hiệu lạm dụng.

Ở những bệnh nhân đang nhận thuốc kê toa theo nhu cầu, có sự tương quan rõ ràng với các dấu hiệu của việc lạm dụng benzodiazepines.”Chúng tôi cho rằng điều này là do bác sĩ nói chỉ dùng thuốc khi cần thiết, và bệnh nhân có thể nghĩ rằng,” Tôi có thể uống thuốc miễn là tôi thấy cần”.

Các nhà nghiên cứu cũng nhận thấy rằng những người có tiền sử sử dụng chất gây nghiện có yêu cầu đổi thuốc sớm hơn và xung đột nhiều hơn với bác sĩ kê đơn. Khoảng thời gian dùng thuốc benzodiazepines không phải là dấu hiệu lạm dụng, nhưng nó có liên quan đến việc xung đột với bác sĩ kê toa. “Nếu một bệnh nhân đã từng dùng thuốc benzodiazepines trong một thời gian dài, và nếu bác sĩ kê toa có thể quyết định giảm liều hoặc bất kỳ cuộc thảo luận nào xung quanh việc ngưng dùng thuốc, người đó trở nên rất kích động, họ trở nên lệ thuộc về tâm lý và cơ thể”.

“Cần dành nhiều hơn sự chú ý vào việc thực hành kê đơn và sự phù hợp trong việc kê đơn ở các bệnh viện tâm thần. Thông thường rất khó để thay đổi các phác đồ cho các bệnh nhân đã điều trị lâu dài, nhưng thường thì mọi thứ cần phải thay đổi và thực sự cần phải có một số hướng dẫn rõ ràng về cách sử dụng các loại thuốc benzodiazepines “.

Vấn đề chưa được nhận thấy

Nhận xét về những phát hiện các tác giả nghiên cứu trên, Bs Carla Marienfeld, GĐ điều trị  Nghiện, Bộ môn Tâm thần, ĐH California, San Diego, lưu ý rằng việc lạm dụng các thuốc benzodiazepines và tăng nguy cơ quá liều và các vấn đề khác là ” một chủ đề quan trọng vô cùng quan trọng, mà hoàn toàn không được nhận biết rõ ràng bởi toàn thể cộng đồng, cũng như của các bệnh nhân.

Bà nói “Điều thú vị là, trong nghiên cứu này, những bệnh nhân được chỉ định dùng thuốc benzodiazepines khi thấy cần có dấu hiệu lạm dụng cao hơn. Các bác sĩ lâm sàng nên thừa nhận sai lầm (của mình) là một người được kê toa thuốc trong danh mục quy định có thể có nguy cơ lạm dụng cao hơn.

“Nghiên cứu này cũng góp phần vào sự hiểu biết của chúng tôi rằng những người có tiền sử rối loạn sử dụng chất gây nghiện có nguy cơ cao lạm dụng chất gây nghiện trong tương lai. Đây là một sự cân nhắc quan trọng đối với bất kỳ bác sĩ lâm sàng và bất kỳ bệnh nhân đối với việc kê đơn một thuốc khả năng gây lạm dụng”.

Hội nghị thường niên lần thứ 27 của Viện hàn lâm Tâm thần về nghiện ờ Hoa kỳ (AAAP), Tóm tắt B-29, trình bày ngày 11 tháng 12 năm 2016.

*Bs Trương Nguyễn Anh Vũ. Phòng KHTH. Bv TT Tp HCM
Lược dịch: Prescribing Benzodiazepines ‘As Needed’ May Promote Misuse. Fran Lowry.December 12, 2016.